O desbaraxuste docente


Hoxe, coma onte.

O Consello (…) suxeriu que “o Kantor (…) non se comporta como debera (porque autorizara o desprazamento dun alumno do coro sen notificar previamente ao burgomaestre de turno e emprendera unha viaxe sen solicitar autorización), polo cal debería ser amonestado“. (…) Houbo algunhas palabras fortes na reunión; un dos concelleiros indicou que “non soamente o Kantor non facía nada, senon que nen sequera se aviña a dar explicacións do feito; non se encargaba de dar as clases de canto, a ademais había outras queixas; un cambio podería ser necesario, unha ruptura debería ocurrir en algún momento“. Outro chegou ao extremo de dicir que “o Kantor é incorrixible“. O 25 de agosto [de 1730], o burgomaestre Born participou no Consello afirmando que “falara co Kantor, pero mostrara pouca inclinación ao traballo“, é dicir, a dar as clases en latín (1).

O Kantor chamábase Johann Sebastian Bach. Teimudo e malhumorado, os conflitos entre Bach e os seus alumnos foron infinitos, ata o punto de que en 1705 foi amonestado por unha pelexa na rúa con un deles, ao que alcumara de Zippel Fagotist (alevín de fagotista). Do seu mal carácter da proba o feito de que en 1717 estivo catro semanas encarcelado por faltarlle ao respeto ao duque de Weimar. Bach non se adaptaba a vivir entre imperfecta (os seus alumnos), aos que lles debía atención por unha obriga contractual que el non aceptaba de boa gaña. Probablemente era un profesor insoportable que pasaba bastante de todo, o que explica que o Consello Municipal tivera unha reunión tan áspera como a citada, con pouco éxito polo que se aprecia.

Onte, coma hoxe, non hai maneira de meterlle man a un profesional autenticamente lacazán. Onte, coma hoxe, o sistema apenas ten recursos para fiscalizar o noso traballo, nin na pública nin na concertada nin na privada. De xeito que os escasos exemplos de preguiceiros crónicos poden vivir tranquilos sen que ninguén deteña esa sorte de folga de celo permanente.

Pero hai unha diferencia. No momento en que o Consello amonestaba a Bach por enésima vez facía pouco que estreara a Pasión segundo San Mateo, unha extravagancia maxistral hoxe en día considerada un  monumento da música universal.

Na sección 39 da Pasión pode un descubrir unha peza de especial valor, “Erbarne dich” (Ten piedade de min), unha fermosa aria para contralto de longa duración pero de curto texto:

“Ten piedade de min, meu Deus, polas miñas lágrimas, mira cómo o corazón e os ollos choran con amargura ante tí”.

[Erbarme dich, mein Gott, um meiner Zähren willen; Schaue hier, Herz und Auge weint vor dir bitterlich.]

Nese punto da Pasión Pedro ven de negar tres veces a Cristo e chora amargamente por boca do seu trasunto, a Filla de Sión: non é dificil escoitar as súas lágrimas caíndo dende as cordas do violín solista. A contralto Julia Hamari semella acadar o estado de éxtase baixo ese horrible peiteado, mentres un notable violinista primeiro toca a súa parte con precisión milimétrica.

Definitivamente, ben perdidas estiveron as clases de canto dese curso.

(1) Christoph Wolff, Johann Sebastian Bach, el músico sabio, editorial Ma non troppo, Barcelona, 2008, páxina: 369.

Advertisements

9 Comentarios

  1. comotedigo said,

    Febreiro 10, 2010 ás 00:19

    Aínda que o sistema non é, nin foi, quen de evitar que houbese malos mestres, hai unha diferenza notable entre aqueles xenios que non saben ensinar, tal vez porque están a anos luz dos discípulos, pero deixan grandes obras que finalmente son fonte de aprendizaxe, e os mestres inútiles e lacazáns que nin fan, nin queren facer, nin probablemente saiban facer, que tamén os hai. Se é triste que aos primeiros non se lles atope un lugar axeitado, máis triste é que aos segundos se lles atpoe sequera un lugar.

  2. Febreiro 10, 2010 ás 01:05

    Pois as interpretacións de Bach por Karl Richter son un tesouro histórico da gravación musical, non sei por que non che gusta.
    Proba as versión de John Eliot Gardiner, sen peiteados anticuados (de momento). Hai una algunha mostra en YouTube (Será pecado poñer estas marabillas celestiais en MP-3/MP-4?)
    A mesma aria marabillosa e celestial:
    [http://www.youtube.com/watch?v=Z4Vi8GrdGao]
    Eu penso que a Matthäus-Passion de J.S. Bach non ten “momentos especiais”. É toda “especial”, da primeira á última nota.
    Que fiscalización vai ser quen de distinguir a lacazanería da xenialidade?

    • comotedigo said,

      Febreiro 10, 2010 ás 01:23

      Supoño que ningún; supoño que o sistema non pode detectar, no mellor dos casos, máis ca elementos disfuncionais, e tanto os xenio coma os lacazáns o son. Supoño que ambos deberían estar fóra do sistema. Para ben ser, os xenios debrían acabar estando fóra do sistema pero nun lugar privilexiado, posto que deixan unha obra que trascende ao sistema. Os lacazáns non deberían nin ter acceso ou, en todo caso, ser botados fóra sen contemplacións…pero estamos supoñendo que “xenio” e “lacazán” son antónimos, e non ten por que ser así. Ao millor bastaba con que o sistema detectase lacazáns.

      • Febreiro 10, 2010 ás 17:08

        Nunha illa? (Brave New World)
        Unha sociedade que non é capaz de asimilar a xenialidade no seu seo é unha sociedade estúpida. É a sociedade das formigas e das termes, ambas enormemente eficaces.
        A sociedade humana é diferente a das formigas ou a das termes. Diso saímos despois do Exipto faraónico, pero de maniera moi parcial e sempre co perigo de voltar ameazando nos consellos municipais e organismos polo estilo.

    • iesounonies said,

      Febreiro 10, 2010 ás 06:58

      Non, se a interpretación gústame. O que non me gusta é o peiteado…

      • Febreiro 10, 2010 ás 17:15

        Será a saudade do casco de Athena …
        Grazas facernos recordar esa obra xenial! :-)

        • iesounonies said,

          Febreiro 11, 2010 ás 00:03

          A de Richter é, de tódalas que teño escoitado, a millor. Pega dalgunhas partes que as vexo un pouco lentas. O número inicial de Richter, por exemplo, é para durmirse.

          Unha comparativa: a primeira que poño é a de Richter e a segunda de Rilling. A primeira dura case 11 minutos. A segunda dura case sete 7, aplausos incluídos: cerca da metade, ou sexa, o dobre de rápido. A Pasión ten o seu misterio: non se conserva o tempo escollido por Bach, porque imprimiuse por primeira vez 100 anos despois do seu estreo, a partires dos manuscritos do Kantor.

          • Febreiro 11, 2010 ás 01:45

            Eu propuxen a Gardiner, Monteverdi Choir, etc. polo de “precisión milimétrica”. As versións da música barroca de Gardiner deben ser as únicas que teñen “swing”. Savall tamén ten algo que non ten ninguén.
            Non sei como lles vai a estes mestres da interpretación cos consellos municipais, ou se alguén os considerou algunha vez uns lacazáns icorrixibles, se foron amonestados, se foi fiscalizado o seu xeito irreverente de interpretar as partituras antigas sen anotacións de tempo nin de forza …

            Eu non serei un xenio, pero vivir vivín así durante once anos no meu traballo (por culpa dun só “concelleiro municipal”), por iso son moi sensible co tema de quén é lacazán ou quen é un imbécil acomplexado que desafoga as súas frustracións … etc.

          • como che dicía said,

            Febreiro 11, 2010 ás 17:23

            vendo o teu blogue, non creo que se te poida calificar de lacazán…


Deixar unha resposta

introduce os teu datos ou preme nunha das iconas:

Logotipo de WordPress.com

Estás a comentar desde a túa conta de WordPress.com. Sair / Cambiar )

Twitter picture

Estás a comentar desde a túa conta de Twitter. Sair / Cambiar )

Facebook photo

Estás a comentar desde a túa conta de Facebook. Sair / Cambiar )

Google+ photo

Estás a comentar desde a túa conta de Google+. Sair / Cambiar )

Conectando a %s

%d bloggers like this: