Hoxe, coma onte.
O Consello (…) suxeriu que “o Kantor (…) non se comporta como debera (porque autorizara o desprazamento dun alumno do coro sen notificar previamente ao burgomaestre de turno e emprendera unha viaxe sen solicitar autorización), polo cal debería ser amonestado“. (…) Houbo algunhas palabras fortes na reunión; un dos concelleiros indicou que “non soamente o Kantor non facía nada, senon que nen sequera se aviña a dar explicacións do feito; non se encargaba de dar as clases de canto, a ademais había outras queixas; un cambio podería ser necesario, unha ruptura debería ocurrir en algún momento“. Outro chegou ao extremo de dicir que “o Kantor é incorrixible“. O 25 de agosto [de 1730], o burgomaestre Born participou no Consello afirmando que “falara co Kantor, pero mostrara pouca inclinación ao traballo“, é dicir, a dar as clases en latín (1).
O Kantor chamábase Johann Sebastian Bach. Teimudo e malhumorado, os conflitos entre Bach e os seus alumnos foron infinitos, ata o punto de que en 1705 foi amonestado por unha pelexa na rúa con un deles, ao que alcumara de Zippel Fagotist (alevín de fagotista). Do seu mal carácter da proba o feito de que en 1717 estivo catro semanas encarcelado por faltarlle ao respeto ao duque de Weimar. Bach non se adaptaba a vivir entre imperfecta (os seus alumnos), aos que lles debía atención por unha obriga contractual que el non aceptaba de boa gaña. Probablemente era un profesor insoportable que pasaba bastante de todo, o que explica que o Consello Municipal tivera unha reunión tan áspera como a citada, con pouco éxito polo que se aprecia.
Onte, coma hoxe, non hai maneira de meterlle man a un profesional autenticamente lacazán. Onte, coma hoxe, o sistema apenas ten recursos para fiscalizar o noso traballo, nin na pública nin na concertada nin na privada. De xeito que os escasos exemplos de preguiceiros crónicos poden vivir tranquilos sen que ninguén deteña esa sorte de folga de celo permanente.
Pero hai unha diferencia. No momento en que o Consello amonestaba a Bach por enésima vez facía pouco que estreara a Pasión segundo San Mateo, unha extravagancia maxistral hoxe en día considerada un monumento da música universal.
Na sección 39 da Pasión pode un descubrir unha peza de especial valor, “Erbarne dich” (Ten piedade de min), unha fermosa aria para contralto de longa duración pero de curto texto:
“Ten piedade de min, meu Deus, polas miñas lágrimas, mira cómo o corazón e os ollos choran con amargura ante tí”.
[Erbarme dich, mein Gott, um meiner Zähren willen; Schaue hier, Herz und Auge weint vor dir bitterlich.]
Nese punto da Pasión Pedro ven de negar tres veces a Cristo e chora amargamente por boca do seu trasunto, a Filla de Sión: non é dificil escoitar as súas lágrimas caíndo dende as cordas do violín solista. A contralto Julia Hamari semella acadar o estado de éxtase baixo ese horrible peiteado, mentres un notable violinista primeiro toca a súa parte con precisión milimétrica.
Definitivamente, ben perdidas estiveron as clases de canto dese curso.
(1) Christoph Wolff, Johann Sebastian Bach, el músico sabio, editorial Ma non troppo, Barcelona, 2008, páxina: 369.
